Nhật Bản, Phiếm luận

“Câu chuyện tình yêu như cổ tích”?

Việc công chúa Mako của Nhật Bản kết hôn hôm qua 26/10 được báo chí Việt Nam đưa tin thành câu chuyện đẹp đẽ “vứt bỏ địa vị cao quý vì tình yêu”.

Các tình tiết như là công chúa từ bỏ tư cách hoàng gia để kết hôn với dân thường, từ chối nhận tiền hồi môn trị giá hơn 1 triệu USD để vị hôn phu khỏi mang tiếng “đào mỏ”, dân chúng phản đối hôn nhân nhưng công chúa vẫn quyết tâm không từ bỏ… khiến người đọc Việt Nam cảm động với câu chuyện tình đẹp như truyện cổ tích. Tuy nhiên thực tế câu chuyện thì không phải như vậy.

Hai vợ chồng công chúa Mako họp báo sau khi kết hôn.
(C) Yomouri Shimbun

Kết hôn với dân thường là điều đương nhiên

Sự thực là từ sau Chiến tranh Thế giới Thứ 2 tức từ khi Nhật Bản có Hiến pháp mới, có tới 8 người phụ nữ xuất thân Hoàng gia Nhật Bản đã kết hôn với dân thường, và họ đều đương nhiên mất tư cách Hoàng gia theo như luật của Hoàng gia. Cô Mako là người phụ nữ thứ 9. Cô đã chẳng làm cuộc cách mạng gì cả, cô cũng chẳng đặc biệt hy sinh gì. Cô chỉ đi lấy chồng như mong muốn của mọi phụ nữ. Việc luật bắt người phụ nữ phải mất tư cách Hoàng gia có thể được coi là sự phân biệt đối xử, lạc hậu, nhưng đó lại là câu chuyện khác. Thử hỏi 100% phụ nữ Việt Nam, nếu họ được lựa chọn giữa việc đi lấy chồng, làm mẹ là vợ như một người bình thường, với việc ở giá làm công chúa già chết trong cô đơn, họ sẽ chọn điều nào? Câu chả lời chắc rõ như ban ngày. Chưa kể, các thành viên Hoàng gia cũng không dễ tìm được bạn đời, nên cộng với cuộc sống khép kín và áp lực ở hoàng cung, thì việc được kết hôn và đi ra ngoài sống có khi là điều mà họ mong muốn hơn.

Cũng vì việc mất tư cách Hoàng gia hay là việc các phụ nữ Hoàng gia kết hôn với dân thường là điều phổ biến và gần như đương nhiên (chứ chả lẽ cưới nam giới nào đó trong hoàng gia?) nên hoàn toàn không có việc dân chúng Nhật phản đối việc kết hôn của cô Mako vì lý do “cưới dân thường”. Lý do họ phản đối cuộc hôn nhân này là vì hôn phu của cô có hoàn cảnh gia đình phức tập lấn cấn đến tiền bạc, vay mượn, không trung thực trong giải trình… Đã kết hôn là phải cưới người tử tế, con nhà lành còn muốn vậy huống chi cô công chúa của họ.

Dư luận khắt khe

Việc cô Mako từ chối của hồi môn kia là việc chẳng đã, thực ra cũng từ áp lực của dư luận và của Cục Hoàng gia (một cơ quan của Nhà nước quản lý các công sự liên quan đến Hoàng gia). Dân chúng không muốn tiền thuế của họ vốn được cung cấp các thành viên Hoàng gia sẽ được chia sẻ với một người được cho là có vấn đề về tiền bạc. Áp lực dư luận Nhật vô cùng mạnh không chỉ trong việc này. Nó đã khiến cô Mako rơi vào tình trạng PTSD (rối loạn stress sau sang chấn) là một dạng stress bệnh lý cao độ.

Dư luận Nhật tất nhiên cũng có những cái lý của họ nhưng họ đã quá nghiệt ngã, cô Mako đáng thương hơn là đáng trách. Nhưng dù bị áp lực cao như vậy, cô Mako vẫn không từ bỏ cuộc hôn nhân này. Chắc chắn cô hiểu rằng chẳng dễ sẽ có một người khác để kết hôn, nhất là sau chuyện lùm xùm này, và cô cần phải tự bảo vệ cơ hội của bản thân. Cũng may mà hôn phu của cô cũng không từ bỏ cô dù bị áp lực xã hội khủng khiếp, lan từ Nhật sang Mỹ, nơi mà cậu này đang học luật. Ở một khía cạnh nào đó, có thể nói cậu mới chính là người hy sinh hơn là cô Mako, vì nếu chỉ vì vài vấn đề tiền bạc mà để bị cả xã hội lên án, soi mói từng hành vi, từng dòng lý lịch, từng đường đi nước bước ở nước ngoài hoặc ở tại quê nhà, thì là không đáng chút nào. Trong buổi họp báo sau khi làm thủ tục kết hôn, người chồng công chúa đã nói “Tôi yêu cô Mako”. Đây là câu nói mà có lẽ ít có người đàn ông Nhật Bản nào dám nói, sẵn sàng nói với vợ hoặc người yêu mình, do tính cách và văn hóa của người Nhật, thế mà cậu đó đã phải nói trước toàn thể 125 triệu người Nhật. Phải nói để bảo vệ bản thân và bảo vệ người vợ của mình.

Giờ đây coi như một hành trình dài đi đến hôn nhân của cựu công chúa Mako đã kết thúc. Hai vợ chồng cô sẽ đi sang Mỹ sinh sống, cũng là để trốn lánh khỏi cái xã hội khắt khe ở Nhật. Câu chuyện của công chúa Mako có thể đã tạm qua, nhưng hình ảnh một xã hội Nhật quá khắt khe vẫn lại một lần nữa được hiện ra rõ nét, không biết có khi nào sẽ thay đổi không.